Geesteswetenschappelijke pedagogiek - Imelman, J.D. (Pedagogische Studiën, 1982)
Hintjes" dissertatie betreft een in Nederlanduniek onderzoek dat zich laat lezen als eenoverzichtelijke inleiding in de geesteswetenschappelijke pedagogiek. De auteur bakentdeze regio binnen de pedagogiek duidelijk af:het zijn de publikaties van de zg. Dilthey Nohlschool en van hen die zich minder ook doorNohl maar vooral door Dilthey hebben lateninspireren (FrischeisenKöhler, Spranger,Litt). Daarbij geeft Hintjes aan dat anderecommentatoren de aanduiding ’geesteswetenschappelijke pedagogiek" op een breder terreinvan publikaties betrekking laten hebben danhij zeifin dit proefschrift doet. Bij constateringen van deze aard blijft het echter: Hintjesbeargumenteert de eventuele juistheid van zijnzienswijze in dezen eigenlijk nauwelijks. Opzich lijkt me tegen zijn afgrenzing geen bezwaar te bestaan, maar het had de volledigheidgediend als Hintjes had laten zien dat het predikaat ’geesteswetenschappelijk" (in het algemeen, maar ook in de Engelse pedagogischevaktaal, en in kringen van bijvoorbeeld antroposofcn) in zeer wijde zin gebruikt kan worden; wijder nog dan hij zelf memoreert als hijde opvattingen van o.a. Danner of Herrmannin dezen noemt. Deel I is geheel gewijd aan een beschouwingover de manier waarop de geesteswetenschappelijke pedagogiek poogt de ’verwevenheidvan de wetenschappelijke bezinning met hetopvoedingsproces in het leven van alledag totuitdrukking (te) brengen" (blz. 35) onder deerkenning van het uitgangspunt dat de opvoedingswcrkelijkheid de pedagogische theorievorming fundeert. Hintjes geeft daarbij duidelijk aan dat voor deze pedagogiek de kennisverwerving van de levende praktijk nooit totafgeronde resultaten kan leiden, omdat ooknietrationele elementen (zoals intuïtie en gevoel) bij het komen tot theorie een rol spelen,en bovendien nog eens erkend wordt dat hetleven uiteindelijk nimmer ’tot in haar diepstegrond volledig in begrippen" gevangen kanworden (blz. 41). Zo neemt het probleem vande autorejlectie van het leven ongeveer een derde deel van de gehele studie in beslag. In deel IIkomen dan de overige, bovengenoemde, categorieën aan de orde.