ONDERWIJSPROBLEMEN EN ONDERWIJSBIJSTAND IN ONTWIKKELINGSGEBIEDEN - RENES, P.B. (Pedagogische Studiën, 1967)
Ons onderwerp is in de mode, de betreffende literatuur is overstelpenden we zullen ons dus enerzijds moeten hoeden voor gemeenplaatsen,anderzijds voor de geheimtaal die is ontstaan onder deskundigen op onsgebied, een soort ontwikkelingsbargoens, dat zich uitstekend leent tothet houden van betogen waarbij de geschokte leek zich afvraagt ofvoortgaande abstractie nu tot grote diepzinnigheid of blote onverstaanbaarheid heeft geleid. Het zal daarom goed zijn, de altijd wat ongemakkelijke houding aan tenemen, waarbij men met de neus op de werkelijkheid en dus op de grondgedrukt is. Daarbij evenwel lopen we weer het gevaar van het zeer beperkte uitzicht dat zulk een houding biedt, het gevaar van een vervallenin het al te subjectieve, het slechts in al te beperkte mate geldige, hetanecdotische èn het gevaar van een pessimisme, dat immers juist dan dekop op steekt wanneer wij de blik te zeer op de begane grond houdengericht. We kunnen daarbij de vraag in het midden laten, of het hangende hoofd met de op moeder aarde gerichte blik nu tot pessimismeleidt dan wel voor de bij voorbaat pessimistische instelling symptomatisch is.