Goede praktijkvoorbeelden als hefboom voor professionalisering? Een explorerend onderzoek naar determinanten en kritische kenmerken - Kelchtermans, G.; Ballet, K.; Peeters, E.; Verckens, A. (Pedagogische Studiën, 2009)
Men veronderstelt dat het verspreiden van praktijkvoorbeelden een krachtig middel is tot verandering en verbetering van het onderwijs en dus bijdraagt tot professionele ontwikkeling van leraren en schoolontwikkeling. Ofschoon de veronderstelling achter deze aanpak plausibel en logisch lijkt, is ze nauwelijks wetenschappelijk getoetst en empirisch onderbouwd. We rapporteren over een explorerend en inventariserend onderzoek naar praktijkvoorbeelden, hun effectiviteit en de determinanten ervan. De analyse van interviews met zowel aanbieders als ontvangers/gebruikers van praktijkvoorbeelden leert dat de invloed van die voorbeelden niet gegarandeerd is en erg divers kan zijn. De verklaring voor de feitelijke impact moet gezocht worden in het betekenisvolle samenspel van een hele reeks factoren. Die determinanten hebben te maken met kenmerken van het praktijkvoorbeeld, kenmerken van de ontvangers/gebruikers én van de concrete werkcondities in hun school. De auteurs besluiten dat het qua methodiek van onderwijsverbetering en schoolontwikkeling vruchtbaarder is om niet langer uit te gaan van de gedachte dat er ‘voorbeelden van goede praktijk’ zijn die navolging vereisen, maar te werken vanuit een methodiek van ‘goede praktijkvoorbeelden’.