Agency accommoderen in het voortgezet onderwijs: een review studie naar normatieve perspectieven op leerling-agency

Samenvatting

Deze reviewstudie analyseert 46 onderzoeksartikelen om meer inzicht te krijgen in de diverse interpretaties van leerling-agency, de normatieve perspectieven die daarbij impliciet of expliciet een rol spelen, en het creëren van samenhang tussen het perspectief op agency, de leeromgeving en organisatieroutines door onderwijsprofessionals. Daartoe is het beschikbare peer-reviewed onderzoek naar leerlinggerichte onderwijsprogramma's gericht op leerling-agency in het voortgezet onderwijs (12-18 jaar) systematisch geïdentificeerd. Het startpunt van de analyse waren de normatieve perspectieven instrumental agency (leerlingen toerusten), effortful agency (betrokkenheid vergroten), dynamically emergent agency (ruimte maken voor initiatief van leerlingen) en authorial agency (bewustwording vergroten en verandering realiseren). Naast dat deze kaders naar voren kwamen in de beschrijving van de opzet van programma’s, ontdekten we een relatie tussen het normatieve kader op agency en de vormgeving van organisatieroutines. Dit onderzoek laat zien dat er een breed palet aan onderwijsprogramma's bestaat die elk op hun eigen manier het agency van leerlingen ondersteunen. Niet zelden werd het normatieve kader verbreed door reflectie op onverwachte processen tijdens de implementatie van een onderwijsprogramma. Dit benadrukt het belang van het signaleren van ontwikkelingen in de praktijk en het onderzoeken en expliciteren van de eigen visie op leerling-agency.